การวัด
ขนาดมิเตอร์วัดการไหล (Orifice / Venturi)
อัตราการไหลโดยมวล สัมประสิทธิ์การไหลออก C ค่าการขยายตัว ε ความดันสูญเสียถาวร Δϖ และความไม่แน่นอน ตาม ISO 5167-1 ถึง -4 (2022) — แผ่น orifice 3 แบบแท็ป หัวฉีด ISA 1932 / รัศมียาว และ Venturi แบบคลาสสิก
กรณีตัวอย่างและหน่วยแสดงผล
A. ของไหลและการไหล (Fluid & flow)
ของไหล water · ρ₁ = 999.00 kg/m³ · μ = 0.999 Pa·s
B. ท่อ (Pipe geometry)
เส้นผ่านศูนย์กลางภายใน D = 102.30 mm (4.028 in)
C. ชนิดอุปกรณ์และตำแหน่งแท็ป
แท็ปชิดแผ่นทั้งต้นและปลายทาง — L₁ = L₂′ = 0
D. อัตราส่วนเส้นผ่านศูนย์กลาง β
รูคอคอด d = 51.15 mm · ตัวประกอบความเร็วเข้า E = 1.0328
ทำความเข้าใจ Orifice / Nozzle / Venturi (ISO 5167)
1. เครื่องมือคำนวณนี้ทำอะไร
ตรวจสอบและคำนวณมิเตอร์วัดการไหลแบบผลต่างความดัน (primary element) ตามมาตรฐาน ISO 5167:2022 — ครอบคลุม:
- อัตราการไหลโดยมวล qm จากสมการหลัก (Eq 5.1) — สูตรเดียวกันทั้ง orifice / nozzle / Venturi
- สัมประสิทธิ์การไหลออก C — orifice ใช้ RHG 8 เทอม, nozzle/Venturi ใช้สูตรปิดตาม ISO 5167-3/-4
- ค่าการขยายตัว ε — สำหรับก๊าซ (ของเหลว ε = 1 พอดี)
- ความดันสูญเสียถาวร Δϖ — orifice 60–70 %, nozzle 30–60 %, Venturi 10–20 % ของ ΔP — เป็นต้นทุนพลังงานปั๊มถาวร
- ความไม่แน่นอน — รวมแบบ RSS ของ δC, δε, δD/d, δΔP, δρ ตาม ISO 5167-1 §8
2. สมการหลัก (ISO 5167-1 Eq 5.1)
สมการการไหลมาจาก Bernoulli ร่วมกับการอนุรักษ์มวลที่คอคอด:
- E = 1/√(1−β⁴) — ตัวประกอบความเร็วเข้า แก้พลังงานจลน์ของความเร็วในท่อต้นทาง สำคัญที่ β สูง
- (π/4)d² — พื้นที่หน้าตัดของคอคอด
- √(2·ΔP·ρ) — รูปพลังงานจลน์ (Bernoulli) ของความเร็วที่ vena contracta
- C — ตัวแก้เชิงประจักษ์ รวมการหดตัวของลำ การสูญเสียในชั้นขอบ และการขยายตัวของลำ
- ε — ตัวแก้การอัดตัวของก๊าซ ปรับ ρ ตาม ΔP/p₁
3. ค่า C — RHG 8 เทอมสำหรับ orifice
Reader-Harris/Gallagher (1998) เป็นการถดถอยจากข้อมูลสอบเทียบแผ่น orifice มากกว่า 5,000 จุดทั่วโลก — สหสัมพันธ์มาตรฐานที่ ISO 5167-2 ยอมรับ แต่ละเทอมแทนผลทางกายภาพต่างกัน:
ที่ β = 0.50 และ ReD ปัจจุบัน ค่า C = 1.1766
กับดักที่พบบ่อย: แท็ปหน้าแปลนมี L₁ = L₂′ = 25.4/Dmm — ไม่ใช่ค่าคงที่ แต่ขึ้นกับขนาดท่อ (แท็ปชิดแผ่น: L₁ = L₂′ = 0; D-D/2: L₁ = 1, L₂′ = 0.47)
4. ค่า ε — เฉพาะก๊าซ
ของเหลวมี ρ เกือบคงที่ จึง ε = 1 พอดี ก๊าซมีความหนาแน่นลดลงเมื่อผ่านคอคอด — ε คือตัวแก้:
- Orifice (ISO 5167-2 §5.4):
- Nozzle / Venturi (ISO 5167-3/-4 §5.4): ใช้สูตรปิดจากทฤษฎีหัวฉีดไอเซนโทรปิก — รูปฟังก์ชันต่างจาก orifice อย่างชัดเจน
ที่ ΔP/p₁ = 1.25 % ค่า ε = 1.0000 — เมื่อ ΔP/p₁ → 0 ค่า ε → 1
หมายเหตุสัญลักษณ์: ISO ใช้ ε ส่วน AGA Report 3 ใช้ Y — ค่าใกล้กันแต่ไม่เท่ากันทุกจุด เครื่องนี้รายงาน ε ตาม ISO
5. β — อัตราส่วนเส้นผ่านศูนย์กลาง
β = d/D ระหว่างรูคอคอดกับเส้นผ่านศูนย์กลางภายในท่อ — ISO 5167 กำหนด 0.10 ≤ β ≤ 0.75 (Venturi แคบกว่า)
- β เล็ก (≤ 0.30): ΔP สูงสำหรับอัตราการไหลเดียวกัน ทรานสมิตเตอร์อ่านได้ชัด แลกกับความดันสูญเสียถาวรสูง
- β กลาง (0.40–0.60): จุดสมดุล — ต้นทุนพลังงานพอประมาณ ความไม่แน่นอนต่ำ (δC ≤ 0.6 %)
- β สูง (≥ 0.65): ΔP เล็ก ต้องใช้ทรานสมิตเตอร์ความละเอียดสูง ความไม่แน่นอนของ C โตขึ้น (1.5 % ที่ β = 0.75)
6. การขึ้นกับ ReD
C ขึ้นกับเรย์โนลด์สของท่อ (ReD = 4qm/(πμD)) ไม่ใช่ของคอคอด · ที่ ReD < 10⁵ เทอม T₂ และ T₃ มีผลชัด C ลดลงเมื่อ Re ต่ำ · ที่ ReD > 10⁶ C เกือบคงที่ · ISO 5167-2 กำหนดขั้นต่ำ ReD = 5,000
7. ความดันที่วัดได้ กับ ความดันสูญเสียถาวร
ΔP ที่วัด = ผลต่างที่ทรานสมิตเตอร์อ่าน (ที่ vena contracta) ใช้คำนวณการไหล · Δϖ ถาวร = ความดันที่หายไปจริง (ความดันปลายทางไม่กลับมาเท่าต้นทาง) เป็นต้นทุนพลังงาน
- Orifice plate: 60–70 % — ลำที่ออกจากรูขยายตัวแบบคืนไม่ได้
- Nozzle: 30–60 %
- Venturi: 10–20 % — ส่วนบานออก ~7° คืนความดันจากความเร็ว จึงติดตั้งแพงแต่คืนทุนในค่าพลังงาน
ที่อุปกรณ์และ β ปัจจุบัน Δϖ/ΔP = 55.0 %
8. ความไม่แน่นอน (ISO 5167-1 §8 RSS)
- δC/C ตาม ISO 5167-2 §5.3.3: 0.5 % (β < 0.20), 0.75 % (β = 0.60), 1.5 % (β = 0.75) สำหรับ orifice
- δε/ε = 4·(ΔP/p₁) % ตาม ISO 5167-1 §8.2.3 (ก๊าซเท่านั้น)
- δD/D, δd/d ≈ 0.1 % (แผ่นกลึงละเอียด) · δΔP/ΔP ≈ 0.5 % · δρ/ρ ≈ 0.2 %
งานซื้อขาย (custody transfer) ต้องการความไม่แน่นอนรวม < 1 % (AGA Report 3) งานกระบวนการยอมรับ 2–5 %· ค่าปัจจุบัน ±0.77 %
9. กรณีตรวจสอบของเครื่องมือ
ISO 5167-2:2022 Annex A.1 (D = 250 mm, β = 0.6 orifice แท็ปชิดแผ่น, อากาศแห้ง, ΔP = 50 kPa, p₁ = 0.99 MPa, T = 300 K) — เครื่องมือให้ C และ ε ตรงกับค่าในมาตรฐาน (0.6034 / 0.9871) ภายใน 0.2 %
ผลการคำนวณเป็นค่าเบื้องต้น — DekEn ใช้วิธีมาตรฐานที่อ้างอิงได้ แต่ไม่ใช่สิ่งทดแทนวิศวกรวิชาชีพ (PE) โปรดตรวจสอบกับข้อมูลโครงการและมาตรฐานที่เกี่ยวข้องก่อนนำไปก่อสร้าง จัดซื้อ หรือออก RFQ
Indicative engineering results — DekEn implements published methods but is not a substitute for a licensed Professional Engineer. Verify against project data and applicable codes before construction, procurement, or RFQ.
ระดับ: ตรวจสอบแล้ว › วิธีมาตรฐาน › เบื้องต้น · ความหมายและหลักฐาน
ระบบจริงของคุณไม่ได้มีท่อเดียว
แบบจำลองระบบท่อแก้ทั้งระบบพร้อมกัน — วงรอบปิด ปั๊ม วาล์ว แรงดันกระชาก และการจำลอง 24 ชั่วโมง ลองต่อระบบท่อ 3 มิติ แล้วกดรันดูผลจริงได้เลย ไม่ต้องสมัครบัญชี · สร้างระบบท่อของคุณเอง บันทึกโปรเจกต์ และทำ safety study ได้ในแพ็ก Pro