HVAC
คำนวณขนาดท่อลม (Air Duct Sizing)
คำนวณความดันสูญเสีย ความเร็ว และเรย์โนลด์สของท่อลมกลมและสี่เหลี่ยม (Huebscher equivalent diameter) แล้วตรวจเทียบเกณฑ์ความเร็วของ ASHRAE Handbook — Fundamentals บทที่ 21
สภาวะอากาศและประเภทระบบ
แยกจากท่อหลักเข้าโซน · ΔP/m เป้าหมาย ≤ 0.80 Pa/m
ρ = 1.204 kg/m³ · ν = 15.16 mm²/s
ท่อ
ขนาดกลมที่แนะนำ (ความเร็วกลางช่วงเกณฑ์): 300 mm
ε = 0.090 mm
อัตราการไหลและความยาว
ฟิตติ้ง (ASHRAE บทที่ 21)
หน่วยแสดงผล
ทำความเข้าใจการคำนวณท่อลม
หลักการพื้นฐาน
การออกแบบท่อลม HVAC มี 3 วิธีหลักตาม ASHRAE Handbook บทที่ 21:
- Equal Friction: เลือกขนาดท่อให้ ΔP/m เท่ากันทุกสายหลัก (ทั่วไป 0.6–1.0 Pa/m สำหรับระบบความดันต่ำ) เป็นวิธีที่ใช้กันแพร่หลายที่สุด
- Velocity Reduction: ลดความเร็วทีละช่วงตาม ASHRAE Table 21-2 ขณะอัตราการไหลลดลงเข้าสู่สาขา
- Static Regain: ใช้กับระบบความเร็วสูง เพื่อรักษาแรงดันสถิตให้คงที่ตลอดท่อหลัก โดยปล่อยให้ความเร็วลดลงหลังจุดแยก
เครื่องมือนี้ใช้แนวทาง Equal Friction — กรอกอัตราการไหล ขนาดท่อ และความยาว แล้วได้ ΔP/m และ ΔP รวม
วิธีคำนวณ — 4 ขั้นตอน
ใช้กฎก๊าซอุดมคติปรับ ρ ตามอุณหภูมิและความดันบรรยากาศ:
kg/m³ ที่ 20 °C, 101.325 kPa ความหนาแน่นที่ลดลงทำให้ และ ΔP ลดลงตาม ความหนืดใช้สมการเส้นตรงที่ปรับเทียบช่วง 0–50 °C (นอกช่วงนี้ผู้ช่วยวิเคราะห์จะเตือน)
ASHRAE 2021 eq 21-1: ท่อสี่เหลี่ยม (W × H) ที่ให้ ΔP เท่ากับท่อกลมเส้นผ่านศูนย์กลาง :
ไม่ใช้ โดยตรง เพราะมุมของท่อสี่เหลี่ยมทำให้กระแสไหลไม่สม่ำเสมอ — Huebscher ปรับให้ ΔP ตรงกับท่อกลม
เรย์โนลด์ส ; เมื่อ Re > 4000 (ปั่นป่วน) ใช้สูตร explicit ของ Swamee–Jain:
- ความขรุขระของผนังท่อ; สังกะสีผิวเรียบ m, ท่ออ่อน m
- ความหนืดจลน์ของอากาศ ≈ 1.5×10⁻⁵ m²/s ที่ 20 °C
ΔP จากแรงเสียดทาน (ท่อตรง) บวกกับการสูญเสียจากฟิตติ้ง (ข้องอ ท่อแยก แดมเปอร์):
ท่อสี่เหลี่ยมใช้ ในส่วนแรงเสียดทาน แต่ใช้ความเร็ว จากพื้นที่จริง ในความดันพลวัต
เกณฑ์ความเร็ว (ASHRAE Table 21-2)
ความเร็วสูงเกินไปทำให้เกิดเสียงรบกวน (NC สูง) ต่ำเกินไปทำให้ท่อใหญ่และเปลืองพื้นที่ ตารางต่อไปนี้คือเกณฑ์ที่หน้านี้ใช้:
| ประเภทระบบ | v (m/s) | v (fpm) | ΔP/m เป้าหมาย (Pa/m) |
|---|---|---|---|
| ท่อจ่ายหลัก ความเร็วต่ำ (Main supply — อาคารพาณิชย์) | 5.0–8.0 | 984–1575 | 0.80 |
| ท่อจ่ายหลัก ความเร็วสูง (Main supply — high velocity) | 7.5–12.5 | 1476–2461 | 2.00 |
| ท่อจ่ายสาขา (Branch supply) | 3.0–6.5 | 591–1280 | 0.80 |
| หัวจ่าย / หน้ากากลม (Diffuser / grille) | 1.5–3.5 | 295–689 | 0.50 |
| ท่อลมกลับหลัก (Return main) | 5.0–10.0 | 984–1969 | 0.80 |
| ท่อลมระบาย (Exhaust) | 7.5–15.0 | 1476–2953 | 1.50 |
| งานเสียงต่ำ — ห้องสมุด สตูดิโอ (Low-noise) | 1.0–4.0 | 197–787 | 0.40 |
| ท่อดูดฝุ่นอุตสาหกรรม (Dust collection) | 10.0–20.0 | 1969–3937 | 5.00 |
ข้อจำกัด
เครื่องมือนี้คำนวณ ΔP สภาวะคงตัวของท่อช่วงเดียว (ท่อตรง + Σ K) ที่ความหนาแน่นและอุณหภูมิคงที่ ใช้แบบจำลองเต็มรูปแบบเมื่อ:
- ระบบท่อแยกหลายสาขาที่ต้องปรับสมดุลแรงดัน (ใช้แบบจำลองระบบท่อ)
- ระบบ VAV ที่ ΔP เปลี่ยนตามภาระ
- ต้องประเมินระดับเสียง NC (ASHRAE Table 21-7)
- ท่อลมร้อน/เย็นที่ ρ เปลี่ยนตลอดความยาว
ผลการคำนวณเป็นค่าเบื้องต้น — DekEn ใช้วิธีมาตรฐานที่อ้างอิงได้ แต่ไม่ใช่สิ่งทดแทนวิศวกรวิชาชีพ (PE) โปรดตรวจสอบกับข้อมูลโครงการและมาตรฐานที่เกี่ยวข้องก่อนนำไปก่อสร้าง จัดซื้อ หรือออก RFQ
Indicative engineering results — DekEn implements published methods but is not a substitute for a licensed Professional Engineer. Verify against project data and applicable codes before construction, procurement, or RFQ.
ระดับ: ตรวจสอบแล้ว › วิธีมาตรฐาน › เบื้องต้น · ความหมายและหลักฐาน
ระบบจริงของคุณไม่ได้มีท่อเดียว
แบบจำลองระบบท่อแก้ทั้งระบบพร้อมกัน — วงรอบปิด ปั๊ม วาล์ว แรงดันกระชาก และการจำลอง 24 ชั่วโมง ลองต่อระบบท่อ 3 มิติ แล้วกดรันดูผลจริงได้เลย ไม่ต้องสมัครบัญชี · สร้างระบบท่อของคุณเอง บันทึกโปรเจกต์ และทำ safety study ได้ในแพ็ก Pro